Göbek kordonu ne zaman kesilir?

Çok sevdiğim Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Gülnihal Bülbül’ ün bebeğinizin doğumu sırasında göbek kordonunun ne zaman kesilmesi ile ilgili açıklayıcı yazısını paylaşmak istedim sizler ile. Yazının orijinali Dr. Gülnihal’ in kendi sayfasında yayınlanmıştır.

Göbek kordonunu hemen kesilmesi gerekir mi?

Bebeğin doğumundan, plasentanın ayrılmasına kadar olan zaman doğumun 3. Evresidir. Bu dönemde Türkiye’ de ve dünyanın pek çok ülkesinde doğum uzmanları, ebeler doğum sonu kanama riskine karşı ve bebekle ilgili kaygılarla aktif davranmayı tercih ederler. Bebek doğar doğmaz göbek kordonu bağlanıp, kesilir. Geleneksel uygulamalardaysa bunun tam tersi bir tutumla plasenta (bebeğin eşi) ayrılmadan göbek bağı kesilmez, hatta bebek sıkıntılıysa doğuma yardımcı kadın, bebeğin canlanmasında katkıda bulunduğuna inanarak kordonu bebeğe doğru sıvazlar.

Günümüzde giderek artan sayıda anne adayı bu konuyu sorgulama başladı. Bizim kadın -doğum uzmanı olarak kanıta dayalı bilimsel verilerle annenin sorularını cevaplarken, bebeğin kordonunun geç bağlanması konusunda oluşan isteklerini de dikkate almak zorunda olduğumuzu düşünüyorum.

Göbek kordonunun geç bağlanması, genel olarak bebeğin doğumundan sonra kordon akımının durmasının beklenmesi, akım durunca göbek bağının kesilmesi olarak tanımlanır. Bebeğin doğumundan sonra ortalama 3-5 dk. beklenir. (305sn).Tabi bu bekleyiş ancak bebek acil bir girişime ihtiyaç duymuyorsa söz konusudur. Doğumdan sonra kordan akımı sürerken bebeğin hangi pozisyonda tutulması gerektiği ile ilgili kesin bir görüş birliği bulunmamakla beraber plasenta seviyesinden aşağı tutulduğunda akımın daha kısa sürede durduğu gözlenmiş. Bu konuda daha pek çok araştırma yapılması gerekmektedir.

Göbek kordonun geç bağlanmasının sakıncalı olduğuna ilişkin yaygın bir kanaat varken olası yararları göz ardı edilir. Yenidoğanın hayata gelişiyle beraber ilk anlarda anne karnındayken akciğerlerinde bulunana sıvı hızla yerini havaya bırakır, bu sıvının temizlenmesinde gecikme yenidoğanda geçici taşipneye (solunum sayısının artışı ) yol açar. Normal doğumda, doğum kanalında akciğerler üzerine bir baskı olur ve sıvı daha kolay atılır buda sezaryen bebeklerinin neden daha fazla geçici solunum problemi yaşadığını açıklar.

Gelişimi normal olan bebekte bile doğumdan hemen sonra yeterli hava solunumu hemen gerçekleşemez, zamanla normalleşir. Bu esnada göbek kordonundan oksijen geçişinin devam etmesi, bebeğin gereksinimlerini karşılar ve yeni dünyaya adaptasyonunu kolaylaştırır. Yenidoğanda akciğer dokusunun havayla dolmasıyla akciğer kan akımı da artar, bu sırada gereken kan volümü kordon kesilmediyse plasentadan temin edilir, kordon kesilmişse diğer organların fedakarlık yapması gerekecektir. Eğer bebekte kan volümü eksikse, anemikse kordonun erken kesilmesi bebekte kansızlığı belirgin hale getirir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde kansızlık ciddi bir sorun olarak gözlenmekteyken doğum sonrası göbek kordonunu hemen kesmemek iyi olacaktır. Geç bağlandığında ortalama 20ml/kğ kan volümü plasentadan bebeğe geçer. Bu geçişle beraber plasentadan bebeğe kök hücre geçiş sayısıda artar, kök hücrelerin ne kadar değerli olduğunu biliyoruz. Doğumunda sonra bebeğin immune (bağışıklık ) sistemi daha da güçlenir buda enfeksiyonlarla baş etmesinde oldukça önemlidir.

Erken doğumlarda (doğum 37 haftadan önce gerçekleştiğinde)özellikle kordonun geç bağlanmasının sayısız yararları gözlenmiş. Kordonun geç bağlanması ile yenidoğan da en çok korkulan ölüm nedenlerinden olan ventrükül içine kanama(beyin kanaması) bariz olarak daha az oluşur.

15 çalışmanın derlendiği bir metaanalizde (Hutton and Hassan Systemic review and metaanalysis of controlled trials. JAMA 2007;297:1241-1252) kordonu geç bağlanan bebeklerin kan düzeyleri belirgin şekilde yüksek bulunmuş. Bir başka çalışmada kordonu geç bağlanan bebeklerde demir düzeyleri de daha yüksek olduğundan erken bebeklik dönemlerinde kansızlıkla karşılaşma oranları da az bulunmuş. (Mc Donald and Middleton’s cochrane meta –analysis )

Göbek kordonun hemen bağlanmasının nedenleri arasında yenidoğanda sarılık, polistemi (kan hücre artışına bağlı istenmeyen sonuçlar), geçici taşipne, annede doğum sonu kanama riski öne sürülür.

Sarılık: Yapılan analizler de görülmüş ki tedavi gerektirecek kadar sarılık oluşması, kordon geç bağlandığında önemli bir artışla beraber değil.

Polistemi (kan hücrelerinde artış):Bilimsel veriler kordonun geç bağlanmasının polistemi oranın artırdığını ama bunun tedavi gerektirmediğini ortaya koyuyor.

Taşipne.: Bilimsel veriler her iki grupta önemli fark bulamamışlar.

Doğum sonu kanama: Doğumdan hemen sonra kordonun bağlanmasının doğum sonu kanamaları azaltacağına dair yaygın inanca karşın bilimsel veriler tarafından bu görüş desteklenmiyor.

Kordon kanı saklanacakca, yeterli kök hücre alabilmek için kordon kan akımının bebek doğar doğmaz kesilmesi öneriliyor. Ancak doğum uzmanlarının yenidoğan açısından olası dezavantajlarını değerlendirmesi gerekir.

Dünyada pek çok kültürde Plasenta ve göbek kordonunun derin anlamları var ve bu nedenle doğumdan sonra nasıl korunduğuna ve saklandığına ayrıca önem verilir. Hayata saygının bir ifadesidir. Uzak doğu inançlarında göbek bağı kendi kuruyup kopar, bir şeyle kesilmez. Anne ile bebeğin orijinal bağı koparılmaz, göbek bağının cennetle bağı olduğuna inanılır. Tibet ve Hindistan’ da Lotus doğum olarak adlandırılan şeklinde Plasenta çıktıktan sonra temizlenip bitkilerle sarılıp beklenir.3-5 gün içinde göbek kordonu kendiliğinden kuruyup kopar. Lotus doğum batıda giderek popüler olmaya başlamıştır.

Sonuç olarak bilimsel veriler ışığında, göbek kordonun geç kesilmesinin, ilave bir risk oluşturmadan, anne ve yenidoğan açısından pek çok yararı olduğunu söyleyebiliriz. Bebek doğduğunda acil girişim gerekse bile göbek kordonu kesilmeden annenin yanında yada kucağında gereken girişimlerin yapılması değerlendirilmelidir.

KAYNAKLAR:

1-Cochrane Database Syst Rev. 2008 Apr 16;(2):CD004074.

Effect of timing of umbilical cord clamping of term infants on maternal and neonatal outcomes.

McDonald SJ, Middleton P.

2-.(Hutton and Hassan Systemic review and metaanalysis of controlled trials.JAMA 2007;297:1241-1252)

3-Cochrane Update: Effect of timing of umbilical cord clamping at birth of term infants on mother and baby outcomes.Neilson JP.Source Cochrane Pregnancy & Child Birth Group, Liverpool Women’s Hospital, Liverpool, UK.

4-www.medscape.com/viewarticle/708616_4

  


İLGİLİ YAZILAR

BU GÖNDERİ İÇİN YORUMLAR KAPALIDIR

INSTAGRAM
DOULANNESRA